به جاى نمك از نبات هم مىتوان استفاده كرد ، يا يك تكه نمك به اندازهء دانه ماش در دهان نگه مىدارند ، تا حل شود ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . دندان‌درد : در ايرانشهر با آب‌نمك دهان و دندان را شستشو مىدهند ( جانب اللهى ، 1381 : 253 ) . در ميبد زاج پاى دندان مىگذارند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . آبسه لثه : با آب‌نمك لثه را شستشو مىدهند ( وجدانىفر و ديگران : 297 ) . ورم ملاج : مرضى است كه بچه‌ها به آن مبتلا مىشوند ، در گيلان براى درمان نفت سياه روى ملاج بچه مىماليدند ( پاينده : 254 ) . رتيل‌گزيدگى : در اردكان نفت بر جاى نيش مىمالند ( طباطبايى : 689 ) . بريدگى : در خراسان قدرى آهك با خاكستر مخلوط مىكنند و روى زخم مىگذارند تا خونش بند بيايد ( شكورزاده : 237 ) . كمردرد : تركمنان آب و نمك و يا نفت را به كمر مىمالند ( نظرى داشلىبرون و ديگران ، 1380 : 271 ) . درد مفاصل : در تركمن صحرا از نفتى كه در چراغ استفاده شده و تغيير رنگ داده است جهت درمان درد استخوانى به‌خصوص مفاصل استفاده مىشود ( حسنى و ديگران ، 1381 : 333 ) . تب‌خال : در ايلام با نمك شستشو مىدهند ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران ، ص 260 ) . زنبورگزيدگى : در خراسان در محل نيش‌زدگى نفت مىمالند ( شكورزاده : 256 ) . گوش‌درد : در گيلان نفت سياه را دور گوش ضماد مىكنند ( پاينده : 255 ) . زخم : در مهريز براى ضد عفونى كردن زخم آهك روى آن مىريختند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . خون‌ريزى جراحت : در ميرجاوه آهك يا ناس روى زخم مىگذارند ( ناس به علت آهكى كه دارد . ) ( جانب اللهى ، 1381 : 247 ) . لجن ، خاك ، گل ، خاكستر و ريگ‌درمانى دندان‌درد : در لرستان چوب تينز « 1 » را مىسوزانند و خاكسترش را با آب مخلوط مىكنند و بر دندانى كه درد مىكند ، مىنهند ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 263 ) . در رى خاكستر را با نمك مخلوط كرده داغ مىكنند و در پارچه‌اى مىريزند و روى صورت مىبندند ( جانب اللهى ، سليمى مؤيد ، 1374 : 34 ) . زخم : در بافق براى درمان زخم سر و ساير اعضاى بدن مقدارى پنبه را سوزانده خاكستر آن را روى زخم مىپاشند ( جانب اللهى ، 1384 : 122 ) .

--> ( 1 ) . Tengez : بوته‌اى است خودرو و خاردار كه ارتفاع آن حدود هفتاد و پنج سانتىمتر تا يك متر است و گل زيبايى دارد .